مراسم چای ژاپنی یا چا نو یو ، مراسم سنتی نوشیدن چای است که در ژاپن قدیم رونق یافت . محققان بر این باورند که در آغاز ، مراسم چای از چین به ژاپن راه یافته و بعدها مردمان سرزمین ژاپن آن را با سبک و سیاق خاص خود تغییر شکل دادند . این مراسم در معابد ذن بودایی به اوج شکوفایی خود دست یافت و به اماکن عمومی نیز راه یافت .
نبوغ ژاپنی بار دیگر جلوه گر شده و نوشیدن ساده ی چای را به مراسمی معنوی بدل ساخت که ساتوری یا بیداری را نشانه میگرفت . در این مراسم که در سکوت کامل برگذار میشود ، میزبان طی تشریفات خاص و با آرامش بسیار ، چای را آماده کرده و به میهمانان تعارف میکند . میهمانان در سکوت ، نظاره گر این مراسم بوده و هیچ کلامی به زبان نمیاورند .
چهار رکن اصلی مراسم چای ژاپنی عبارت است از : هماهنگی ، احترام ، پاکی و آسودگی . این چهار رکن ، خود حاکی از عمق و ژرفای این مراسم سنتی ست که نشانگر روح خارق العاده و نگاه ویژه ی مردمان سرزمین آفتاب تابان به ساده ترین مسائل زندگی ست . مسائلی ساده چون نوشیدن چای ؛ چای با طعم ذن .
( علی )
● اگر شوکت و رسوایی ، فراز و فرود ، کوچک و بزرگ را باور کنیم ، حقیقت پنهان میشود .
● تجربه ی ذن ، فهم نیکی و زیبایی ست . تن و روان یگانه اند ؛ به وقت خوراک ، خوردن . به گاه خواب ، خوابیدن .
● این راه ، آن راه ، راهها به دائو می رسند ؛ سر نخی بیاب .
● سرکردن در ورطه ی چون و چرا رنجبار است . زندگی بی چون و چراست .
● زنده ای ؟ زندگی کن ! پس پذیرای مرگ باش . زیستن فهم زندگی ست ، صد سال یا یک شب .
● دانش و معرفت را تفاوتی ست . دانش را می توان آموخت . معرفت اما دریافتنی ست .
( برگرفته از کتاب نجوای فرزانگان ذن )
یكی از مباحث و مسائل حاشیهای و بحث برانگیز در آیین بودا ، مبحث دریوزگی یا گدایی راهبان آیین بوداست. امروزه در گروهی از معابد بودایی در سرتاسر جهان ، راهبان بسیاری به تحصیل علوم بودایی و زندگی رهروی اشتغال دارند . در این میان رهروان دوره گرد و بی خانمانی نیز وجود دارند كه از راه دریوزگی ، معاش خود را تهیه می كنند . گروه اول یا راهبان معابد نیز علاوه بر دریافت كمك های خارجی كه از سوی مردم عادی و یا گروهها صورت میگیرد، گاه به صورت خود محور به درآمدزایی اشتغال دارند. عمده فعالیت جانبی معابد در گذشته و حتی امروز برزگری بوده و هست ، هر چند كه در همه ی معابد عمومیت چندانی ندارد.
آنچه در دهه های اخیر باعث شگفتیست، حضور راهبان بودایی در بازارهای اقتصادی است كه با دانش پژوهی راهبان در این راستا و استفاده از شبكه جهانی اینترنت همراه شده و در آمدهای حاصله از این بازار كار نوین، جهت استفاده در امور معبد به صندوق مالی دیر تعلق می گیرد . هرچند كه گروه معدودی از معابد بودایی به روشهای درآمدزایی نوین روی آورده اند ، اما بسیاری از معابد هنوز از كمك ها و صدقات خارج از دیر امرار معاش می كنند . در این راستا ، گروهی بر این باورند كه دریوزگی رهروان بودایی، اختلالی ست در نظام اجتماعی و اقتصادی جامعه كه رهروان را به سوی زالومسلكی سوق میدهد.
برای بررسی ساختار و عوامل دریوزگی راهبان بودایی ، بن شناسی تاریخی و جغرافیایی آیین لازم می نماید. آنچه مسلم است، پیش از ظهور بودا در هند ، زندگی مرتاضانه و بی خانمانی در آن سرزمین پدیده ای معمول بوده و لذا دریوزگی راهبان بودایی در زمان بودا و پس از آن را نمیتوان پدیدهای نوظهور قلمداد كرد كه راهبان بودایی و یا خود بودا مبتكران آن باشند . در این راستا ذكرمختصر شرحی پیرامون ساختار شناسی جامعه و جغرافیای هند و وضعیت معیشتی مردمان در زمان بودا و پیش از آن به درك فرایند دریوزگی بوداییان كمك خواهد كرد . . . .
( بقیه در قسمت ادامه مطلب )
ادامه مطلب
برای یک لحظه بوی خوشی در فضا وزیدن گرفت
و به سرعت ناپدید شد
یک لحظه ی دلنشین
مثل یک رویا از برابر چشمهایم رد شد
ما ممکن است باز هم یکدیگر را ملاقات کنیم
پس نباید هرگز خداحافظی کنی
هرگز نگو خداحافظ . . .
( یک شعر هندی )
چند روزی هست که وبلاگ جدیدی رو درست کردم به نام " دست نوشته های من " که توی اون، دست نوشته ها و گاه داستانهای کوتاهی از خودم رو قرار میدم . امیدوارم اگه فرصتی کردین ، در کنار این وبلاگ به اون یکی هم سری بزنید . برای این نوشته هام رو تفکیک کردم و توی دو تا وبلاگ قرار دادم چون دو موضوع متفاوت هستن و به نظرم جالب نیومد که نوشته هایی رو که هیچ ربطی به شرق شناسی ندارن توی این وبلاگ بذارم و مطالب این وبلاگ کلی از این شاخه به اون شاخه بشه !
آدرس وبلاگ جدیدم رو میتونید اول فهرست پیوندهای این وبلاگ ببینید . . . ممنون .
( علی )
امسال مثل سال گذشته نمایشگاه کتاب توی مصلای امام برگذار شد تا مثل سال قبل انتقادات زیادی در موردش ابراز بشه . حذف نمایشگاه مطبوعات از نمایشگاه کتاب به نظر من باعث شده فضای نمایشگاه خیلی بی روح و بی نمک بشه . نامنظم بودن بعضی از سالنها که البته نسبت به سال گذشته بهتر شده باز هم مشهوده و فضای کلی نمایشگاه کمی به هم ریخته هست .
سالن انتشارات خارجی امسال نسبتا خوب بود و من از غرفه های کتاب ژاپن و کره جنوبی خوشم اومد . نکته جالب برام این هست که غرفه کتابهای ژاپن ، کتابی رو نمیفروشه و کتابهایی که توی غرفه موجود هست فقط برای نمایش اونجا قرار داره و اکثر کتابها در مورد تاریخ و فرهنگ این سرزمین هست . این نشون میده که کشوری مثل ژاپن چطور فرهنگ خودش رو به کشورهای دیگه منتقل و ایجاد علاقه میکنه . درسته که کتابهایی برای فروش ندارن اما مسلما واژه نمایشگاه رو به معنی جایی که برای نمایش محصولات هست رعایت کردن . البته یکی از مسئلان غرفه که از آشنایان من هست گفت که این کتابها بعد از نمایشگاه احتمالا به کتابخونه سفارت ژاپن منتقل میشه که این خبر خوبی بود .
انتشاراتی های داخلی هم عموما فقط برای فروش کتابهای توی انبارهاشون اومدن تا با کمی تخفیف بتونن پولی پارو کنن . درسته که این نوع فروش کالا خوبه اما توی غرفه ها و سالن ها کمتر جایی رو میشه دید که بشه نشست و در مورد موضوعاتی که انتشاراتی ها در موردش کتاب وارد بازار کردن بحث و گفت و گو و تبادل نظر کرد .
توی بخشی از انتشارات خارجی هم غرفه ی موسسه گفت و گوی ادیان قرار گرفته که سری به اونجا زدم و با همکارمون در موسسه گپی زدیم . کتابهایی از رئیس موسسه ، محمد علی ابطحی اونجا به نمایش گذاشته شده و همینطور شماره های منتشر شده ی مجله اخبار ادیان که من عضو هیئت تحریریه اون هستم هم قابل دسترس علاقمندان هست .
بهر حال نمایشگاه امسال هم مثل هر سال شلوغ هست و حاشیه های خاص خودش رو داره . امیدوارم اینطور نمایشگاهها باعث بشه متوسط مطالعه ی ما ایرانی ها که روزی ۲۰ ثانیه هست، کمی بیشتر بشه .
( علی )
بعضی وقتها که برای تکمیل مقالاتم توی اینترنت جستجو میکنم و یا اگه بخوام باکلاس بگم تحقیق میکنم ، به تصویرهای جالبی برمیخورم که بعضی از اونها رو ذخیره میکنم و گاهی بهشون سری میزنم و از دیدنشون لذت میبرم . . .
به خاطر نوع کار و جستجویی که میکنم عموما با شرق دور روبرو هستم و این امر همیشه برام لذت بخش و مفرح هست . بعضی از تصویر ها برای من با وجود سادگی خیلی زیبا هستن مثل عکسی از فرفره های ژاپنی و همینطور نقاشی یا تصاویری از استادان معنوی . . .
چند تا از این تصاویر رو براتون توی ادامه مطلب میذارم و امیدوارم دیدنشون برای شما هم جالب باشه .
( علی )
ادامه مطلب

گردونه مهر یا گردونه خورشید كه به چلیپای شكسته نیز مشهور است ، نماد و نشانواره بسیار كهنسالی ست كه آن را به قوم آریا و سرزمین ایران نسبت می دهند ، هرچند كه یافته های باستان شناسی در زمینه ی پیشینه ی گردونه ی مهر بسیار اندك و تفسیر پیرامون آن بسیار دشوار است ، اما از همین یافته های نادر باستان شناسی می توان چنین برداشت كرد كه گردونه ی مهر نمادی مختص ایرانیان باستان بوده و به احتمال قریب به یقین ، این نشانواره از نمادهای آیین مهری یا میتراییسم بوده است . آیینی كه پیش از ظهور زرتشت در ایران رواج داشته و پس از تولد دین زرتشت نیز همچنان موقعیت خود را حفظ نمود و در دین زرتشتی نیز نفوذ یافت و بعدها ( حدوداً در سده یكم پیش از میلاد ) به غرب آسیای صغیر گسترش یافت . خصوصاً ورود آیین مهر به روم و اروپا كاملاً محسوس است ، چنانكه دستاوردهای باستان شناسی در این زمینه این امر را تأكید می كنند . البته این در حالی ست كه پس از قدرت یافتن مسیحیت در اروپا و رقابت سرسختانه ی دین مسیحیت با آیین مهر پرستی ، سرانجام مسیحیت در اواخر قرن چهارم میلادی بر دین میتراییسم چیره شده و در این میان آثار باستانی مهری بسیاری توسط مسیحیان نابود شده و یا تغییر شكل یافتند .
گرامی داشت نماد گردونه ی مهر ، ریشه ای بس كهن دارد . گروهی از محققان بر این باورند كه این نشانواره نمادی از خورشید است كه به مرور تغییر شكل داده شده . گروهی نیز بر این باورند كه در جامعه های آغازین ، مردم به نماد چلیپا چون مظهر آتش ، احترام می گذاشتند و این نماد ، نقشی از ابزار ابتدایی برای بدست آوردن آتش بود . ذكر یك تاریخ و مفهوم دقیق و حتی ذكر یك تاریخ حدودی پیرامون زمان پیدایش گردونه ی مهر بسیار دشوار و دور از دست است . این امر دلایل گوناگون دارد . یافته های باستان شناسی پیرامون گردونه ی مهر ، هر چند كه اصالت آن را به سرزمین ایران نسبت می دهند اما در بسیاری از نقاط جهان و با قدمتی بسیار دور نیز مشاهده می شوند . در بسیاری از تمدن های باستانی كهن ، این نماد مشهود است و نیز در سرزمین های بسیار دور نیز مشاهده شده . علاوه بر آن یكی از دلایل آنكه مفهوم گردونه ی مهر به درستی در متون و لوح های باستانی ذكر نشده آن است كه آیین مهر ، آیینی بسیار راز آمیز بوده و پیروان آن ، مفاهیم آیینی را به صورت یك راز به نسل های بعدی منتقل می كردند . از این رو نه تنها مفهوم گردونه ی مهر ، بلكه بسیاری از آداب و رسوم و باورهای مهری ( میترایی ) نیز در پرده ای از ابهام نهفته است و معدود اطلاعاتی كه امروزه در دست است از تفسیر تصاویر به جای مانده بر مهرابه های میترایی و مختصر متون قدیمی به جای مانده استخراج شده . این در حالی ست كه بسیاری از مسیحیان و مخالفان آیین مهر در اروپا ، علاوه بر تخریب و نابودی آثار مهری ، متون مهری كاذب و دروغینی نیز بر جای گذاشتند تا وجهه ی دین مهری را در نزد عوام و آیندگان خدشه دار جلوه كنند . آنچه در میان تفاسیر مختلف پیرامون معنا و مفهوم گردونه ی مهر مورد توجه می نماید علاوه بر مفهوم نماد خورشید ، مهر و آتش ، اشاره ی این گردونه به آخشیج های چهارگانه است كه ممكن است نشانواره ی گردونه ی مهر به معنای آن باشد .
همانگونه كه ذكر شد این نماد در بسیاری از تمدن های كهن یافت شده و نیز در بسیاری از فرهنگ ها و باور ها راه یافت ، از جمله در مکاتبی چون جینیسم ، هندو و کیش بودایی .
( علی )
معبد عمارت طلایی یا کینکاکوجی با نام عمومی روکوئون جی ( به معنای باغ گوزن ) در کیوتوی ژاپن قرار دارد . ساختمان اصلی معبد در سال ۱۳۹۷جهت اقامت شوگون آشیکاگا یوشیمیتسو پس از کناره گیری از سمت سیاسی اش ساخته شده و معبدی مربوط به مکتب ذن رینزایی محسوب می شد . معبد در طول جنگهای اونین چندین بار دچار حریق شد . شکل این معبد به صورت یک چادر بزرگ مطلا بوده و از این رو کینکاکو نامیده می شود . معبد در یک باغ بسیار خوش منظر واقع شده و تمامی سطح سقف ساختمان آن از ورقه های طلای خالص پوشش یافته .
در قسمت ادامه مطلب میتونید عکسهایی از این معبد رو ببینید .
( علی )
ادامه مطلب
شماره جدید مجله اخبار ادیان ( ۲۴ و ۲۵ ) ، اسفند ۱۳۸۶ ، به چاپ رسید . این مجله تخصصی در مورد ادیان ، زیر نظر موسسه گفت و گوی ادیان ( تهران ) تهیه و تنظیم میشه . برای اشتراک مجله میتونید با شماره تلفن : ۲۲۰۴۰۳۴۰ ( موسسه گفت و گوی ادیان ) تماس بگیرید تا از شرایط عضویت مطلع بشید .
توی شماره جدید یه مقاله خبری و یه مقاله تحقیقی - تحلیلی از من به چاپ رسیده که خوشحال میشم اگه فرصتی داشتین اونها رو بخونین و نظرتون رو اعلام کنید ، اسم مقاله هایی که توی این شماره ی مجله اخبار ادیان نوشتم هست :
۱- دین تبتی روی خط آهن چین ( مقاله ای در مورد تحولات تبت بعد از راه اندازی خط آهن تبت )
۲- راهبان قلندر و سنت مقدس دریوزگی ( مقاله ای تحلیلی در مورد دریوزگی* راهبان بودایی )
* دریوزگی = گدایی
( علی )
